Τα περισσότερα ονόματα έχουν μία καθιερωμένη γιορτή. Αρκετά όμως έχουν δύο ή και περισσότερες, και τότε η ερώτηση «πότε γιορτάζεις;» δεν έχει μία μόνο απάντηση. Παρακάτω εξηγούμε γιατί συμβαίνει αυτό και πώς αποφασίζουν συνήθως οι οικογένειες.
Γιατί ένα όνομα έχει πολλές γιορτές
Οι λόγοι είναι κυρίως πέντε:
- Ο ίδιος άγιος τιμάται περισσότερες από μία φορές. Η Εκκλησία γιορτάζει συχνά όχι μόνο τη μνήμη ενός αγίου αλλά και την ανακομιδή των λειψάνων του ή ένα θαύμα του. Έτσι ο Θανάσης και η Αθανασία γιορτάζουν στις 18 Ιανουαρίου, μνήμη των Αγίων Αθανασίου και Κυρίλλου, και στις 2 Μαΐου, ανακομιδή των λειψάνων του Μεγάλου Αθανασίου. Με τον ίδιο τρόπο ο Γεράσιμος γιορτάζει στις 16 Αυγούστου και στις 20 Οκτωβρίου, και η Ευφημία στις 16 Σεπτεμβρίου και στις 11 Ιουλίου. Η Άννα έχει ακόμη περισσότερες: στις 25 Ιουλίου, την Κοίμηση της Αγίας Άννας, αλλά και στις 9 Σεπτεμβρίου, μαζί με τον Ιωακείμ, και στις 9 Δεκεμβρίου, τη Σύλληψη της Αγίας Άννας.
- Πολλοί άγιοι με το ίδιο όνομα. Ο Ιάκωβος μπορεί να γιορτάσει στις 30 Απριλίου, μνήμη του Αποστόλου Ιακώβου του Ζεβεδαίου, ή στις 23 Οκτωβρίου, μνήμη του Ιακώβου του Αδελφοθέου. Ο Κοσμάς και ο Δαμιανός γιορτάζουν την 1η Ιουλίου και την 1η Νοεμβρίου, επειδή η Εκκλησία τιμά δύο διαφορετικά ζεύγη Αγίων Αναργύρων με αυτά τα ονόματα.
- Μια μεγάλη εορτή και ένας άγιος. Ο Φώτης γιορτάζει στα Φώτα, στις 6 Ιανουαρίου, αλλά και στη μνήμη του Αγίου Φωτίου, στις 6 Φεβρουαρίου. Η Αναστασία γιορτάζει το Πάσχα και στις 22 Δεκεμβρίου, ο Θωμάς στις 6 Οκτωβρίου και την Κυριακή του Θωμά, ενώ ο Μανώλης και η Εμμανουέλα στις 25 και στις 26 Δεκεμβρίου.
- Λαϊκό έθιμο. Η Μαρία γιορτάζει κυρίως στις 15 Αυγούστου, όμως κατά το έθιμο πολλές ανύπαντρες Μαρίες γιορτάζουν στα Εισόδια της Θεοτόκου, στις 21 Νοεμβρίου, και οι παντρεμένες τον Δεκαπενταύγουστο.
- Τοπικός άγιος. Ο Διονύσης γιορτάζει συνήθως στις 3 Οκτωβρίου, μνήμη του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτη, στη Ζάκυνθο όμως πολλοί γιορτάζουν στις 17 Δεκεμβρίου, τη μέρα του πολιούχου του νησιού.
Πώς διαλέγει κανείς
Δεν υπάρχει επίσημος κανόνας για το ποια ημερομηνία «μετράει». Στην πράξη συνηθίζονται τα εξής:
- Ο άγιος από τον οποίο πήρε κανείς το όνομα. Αν ένα παιδί ονομάστηκε έτσι για έναν συγκεκριμένο άγιο, για παράδειγμα λόγω τάματος ή επειδή είναι ο προστάτης του τόπου, η οικογένεια γιορτάζει συνήθως τη δική του μνήμη.
- Η οικογενειακή συνήθεια. Πολλοί κρατούν την ημερομηνία που γιόρταζε ο παππούς ή η γιαγιά από τους οποίους πήραν το όνομα.
- Η πιο γνωστή ημερομηνία. Όταν δεν ισχύει κάτι από τα παραπάνω, οι περισσότεροι ακολουθούν την ημερομηνία με την οποία είναι ευρύτερα γνωστό το όνομα. Στη σελίδα κάθε ονόματος η ημερομηνία αυτή φαίνεται ως «Κύρια γιορτή» και οι υπόλοιπες στην ενότητα «Γιορτάζει επίσης».
- Και οι δύο. Κάποιοι δέχονται ευχές και στις δύο μέρες, ιδίως όταν είναι εξίσου καθιερωμένες, όπως για τον Θανάση και τον Μανώλη.
Αν δεν ξέρετε, ρωτήστε
Για φίλους και συναδέλφους ο πιο απλός δρόμος είναι να ρωτήσετε πότε γιορτάζουν. Αν θέλετε να είστε σίγουροι, μια ευχή και στις δύο ημερομηνίες δεν πρόκειται να ενοχλήσει κανέναν. Στη σελίδα κάθε ονόματος θα βρείτε όλες τις ημερομηνίες του, ενώ στη σελίδα ποιοι γιορτάζουν σήμερα θα δείτε τους σημερινούς εορτάζοντες. Για τον ρόλο της οικογένειας στην επιλογή ονόματος, δείτε και τον οδηγό για την ονοματοδοσία στην Ελλάδα.
Αν δεν θέλετε να ξεχάσετε καμία από τις ημερομηνίες ενός αγαπημένου σας προσώπου, από τη σελίδα του ονόματος μπορείτε να τις προσθέσετε όλες στο ημερολόγιο του κινητού ή του υπολογιστή σας με ένα αρχείο .ics, για τα επόμενα δέκα χρόνια.
Άλλη περίπτωση είναι τα ονόματα που εξαρτώνται από το Πάσχα, όπως ο Λάμπρος ή η Ζωή: εκεί η γιορτή είναι μία, απλώς πέφτει κάθε χρόνο σε άλλη ημερομηνία. Δείτε τις κινητές εορτές.
Πηγές
- Ορθόδοξος Συναξαριστής · saint.gr
- Ορθόδοξος Συναξαριστής · saint.gr