3ος–4ος αιώνας
Αγία Ανυσία η Οσιομάρτυς
Νεαρή χριστιανή από εύπορη οικογένεια της Θεσσαλονίκης που αφιέρωσε τη ζωή της στην προσευχή και την ελεημοσύνη και σκοτώθηκε με ξίφος από στρατιώτη, όταν αρνήθηκε να θυσιάσει στα είδωλα, στα χρόνια του Διοκλητιανού.
Βιογραφικά στοιχεία
Η Ανυσία καταγόταν από τη Θεσσαλονίκη και ήταν κόρη ευσεβών και πλούσιων γονέων. Όταν εκείνοι πέθαναν, διαχειρίστηκε η ίδια την περιουσία της, τη μοίρασε στους φτωχούς και αφιερώθηκε σε νηστεία, αγρυπνία και προσευχή.
Στον διωγμό του Διοκλητιανού, καθώς πήγαινε στην εκκλησία, ένας ειδωλολάτρης στρατιώτης τη σταμάτησε στην Πύλη της Κασσανδρείας και την πίεσε να θυσιάσει στους θεούς. Η Ανυσία ομολόγησε την πίστη της στον Χριστό και, όταν εκείνος προσπάθησε να της αφαιρέσει το πέπλο, τον έφτυσε στο πρόσωπο· οργισμένος, εκείνος τη διαπέρασε με το ξίφος του.
Οι χριστιανοί την έθαψαν κοντά στην πύλη και, όταν σταμάτησε ο διωγμός, έχτισαν παρεκκλήσι πάνω στον τάφο της.