9ος αιώνας
Αγία Θεοφανώ η βασίλισσα
Βυζαντινή αυτοκράτειρα, πρώτη σύζυγος του Λέοντα ΣΤ' του Σοφού.
Βιογραφικά στοιχεία
Η Θεοφανώ γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη γύρω στο 866, κόρη του Κωνσταντίνου Μαρτινάκιου. Παντρεύτηκε τον μελλοντικό αυτοκράτορα Λέοντα ΣΤ΄ τον Σοφό γύρω στο 882, με προξενιά του πατέρα του Βασιλείου Α΄, και έγινε αυτοκράτειρα όταν εκείνος ανέβηκε στον θρόνο το 886.
Ήταν γνωστή για την ελεημοσύνη της· κατά την παράδοση επισκεπτόταν μεταμφιεσμένη τα σπίτια φτωχών και κατατρεγμένων για να τους βοηθήσει. Ο γάμος της όμως δεν ήταν ευτυχισμένος, καθώς ο Λέων προτίμησε τη Ζωή Ζαούτζαινα, και γύρω στο 893 η Θεοφανώ αποσύρθηκε σε μονή στις Βλαχέρνες, όπου πέθανε το 897.
Η Εκκλησία την ανακήρυξε αγία μετά τον θάνατό της, με μνήμη στις 16 Δεκεμβρίου. Ο σύζυγός της έχτισε προς τιμήν της ναό κοντά στους Αγίους Αποστόλους, όπου τοποθετήθηκε το λείψανό της, το οποίο αργότερα μεταφέρθηκε στο Πατριαρχείο, όπου φυλάσσεται μέχρι σήμερα.