7ος–8ος αιώνας
Άγιος Ανδρέας ο Ιεροσολυμίτης, Αρχιεπίσκοπος Κρήτης
Αρχιεπίσκοπος Κρήτης και μεγάλος υμνογράφος, συνθέτης του Μεγάλου Κανόνα που ψάλλεται τη Σαρακοστή.
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Ανδρέας γεννήθηκε στη Δαμασκό και από νεαρή ηλικία υπηρέτησε στον πατριαρχικό θρόνο των Ιεροσολύμων. Στάλθηκε στην Κωνσταντινούπολη για τη ΣΤ' Οικουμενική Σύνοδο, όπου παρέμεινε ως διάκονος και διηύθυνε ορφανοτροφείο· αργότερα έγινε αρχιεπίσκοπος Κρήτης, όπου διακρίθηκε ως διοικητικός και πνευματικός πατέρας του ποιμνίου του. Πέθανε το 740, σε ταξίδι επιστροφής από την Κωνσταντινούπολη, και τάφηκε στη Λέσβο.
Θεωρείται από τους σπουδαιότερους υμνογράφους της Εκκλησίας: έγραψε δεκάδες γιορτινές ομιλίες και εκατοντάδες τροπάρια, αλλά έμεινε γνωστός κυρίως για τον Μέγα Κανόνα, ένα εκτενές κατανυκτικό ποίημα που ψάλλεται τμηματικά τις πρώτες ημέρες της Σαρακοστής και ολόκληρο την Πέμπτη της Ε' εβδομάδας των Νηστειών.