3ος–4ος αιώνας
Άγιος Γρηγόριος ο Ιερομάρτυρας, Φωτιστής της Αρμενίας
Ιερομάρτυρας που επέζησε δεκαπέντε χρόνια σε λάκκο με φίδια και έγινε ο Φωτιστής που εκχριστιάνισε ολόκληρη την Αρμενία.
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Γρηγόριος ήταν γιος του Ανάκ, που δολοφόνησε τον βασιλιά της Μεγάλης Αρμενίας Κουσαρώ σε συνεργασία με τους Πέρσες· όταν οι Αρμένιοι εκδικήθηκαν σκοτώνοντας όλη την οικογένεια του δολοφόνου, γλίτωσαν μόνο δύο παιδιά, ανάμεσά τους κι ο Γρηγόριος, που μεγάλωσε χριστιανός στην Καισάρεια της Καππαδοκίας.
Εκεί συνάντησε τον Τηριδάτη, γιο του δολοφονημένου βασιλιά, τον οποίο βοήθησε αντί να τον αποφύγει. Όταν ο Τηριδάτης έγινε βασιλιάς Αρμενίας και έμαθε ποιος ήταν ο Γρηγόριος, τον βασάνισε και τον έριξε σε λάκκο με φίδια, όπου επέζησε επί δεκαπέντε χρόνια χάρη σε μια χήρα που του πήγαινε κρυφά ψωμί. Όταν αργότερα ο Τηριδάτης έχασε τα λογικά του, θεραπεύτηκε με τις προσευχές του Γρηγορίου και βαπτίστηκε μαζί με όλο το έθνος, καθιστώντας τον Γρηγόριο Φωτιστή της Αρμενίας.