περ. 240–312
Άγιος Λουκιανός ο Ιερομάρτυρας, πρεσβύτερος Αντιοχείας
Πρεσβύτερος και θεολόγος της Αντιόχειας, με καταγωγή από τα Σαμόσατα, γνωστός για την αναθεώρηση του κειμένου της Αγίας Γραφής, που πέθανε μαρτυρικά στη φυλακή της Νικομήδειας το 312.
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Λουκιανός καταγόταν από τα Σαμόσατα της Συρίας. Ορφανός σε ηλικία δώδεκα ετών, μοίρασε την περιουσία του στους φτωχούς και αφοσιώθηκε στη μελέτη της Αγίας Γραφής· γνώστης της εβραϊκής, αναθεώρησε τις ελληνικές μεταφράσεις της Παλαιάς Διαθήκης με βάση το πρωτότυπο κείμενο και δώρισε το έργο του στην εκκλησία της Νικομήδειας.
Χειροτονήθηκε πρεσβύτερος στην Αντιόχεια, όπου ίδρυσε σχολή και κήρυττε με ζήλο, παροτρύνοντας τους πιστούς προς το μαρτύριο. Όταν έμαθε για τον διωγμό του Διοκλητιανού κατά των χριστιανών της Νικομήδειας, πήγε εκεί να τους συμπαρασταθεί, όμως συνελήφθη και φυλακίστηκε· κατά τον Συναξαριστή πέθανε από πείνα στη φυλακή, ενώ άλλες πηγές αναφέρουν ότι αποκεφαλίστηκε, γύρω στο 312.