16ος αιώνας
Όσιος Νικάνωρ ο θαυματουργός
Μοναχός από τη Θεσσαλονίκη (16ος αιώνας), κτίτορας της Μονής Ζάβορδας στα Γρεβενά.
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Νικάνωρ, με κοσμικό όνομα Νικόλαος, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1491 από ευσεβείς γονείς. Μετά τον θάνατο του πατέρα του και αργότερα της μητέρας του, μοίρασε την κληρονομιά του σε φτωχούς και ορφανά και έγινε μοναχός· ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης τον χειροτόνησε διάκονο και πρεσβύτερο, ελπίζοντας να τον κάνει διάδοχό του.
Ο Νικάνωρ όμως αποσύρθηκε, κατόπιν θείου καλέσματος, και ίδρυσε στα Γρεβενά τη μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, γνωστή ως Ζάβορδα, αφού βρήκε εκεί μια εικόνα του Χριστού κρυμμένη από τα χρόνια της Εικονομαχίας. Έγινε γνωστός για τη διδασκαλία και τις θεραπείες του, ώσπου εκοιμήθη στις 7 Αυγούστου 1549.