8ος–9ος αι.
Όσιος Θεοφάνης ο Ομολογητής της Σιγριανής
Βυζαντινός αριστοκράτης που έγινε μοναχός και ίδρυσε μονή στη Σιγριανή, συγγραφέας της «Χρονογραφίας», ο οποίος φυλακίστηκε και εξορίστηκε ως υπερασπιστής των εικόνων (περ. 760–818).
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Θεοφάνης γεννήθηκε γύρω στο 760 σε αριστοκρατική οικογένεια της Κωνσταντινούπολης. Έμεινε ορφανός από πατέρα σε παιδική ηλικία και, ύστερα από παράκληση της μητέρας του, παντρεύτηκε νέος· ο γάμος όμως διαλύθηκε με κοινή συναίνεση, καθώς και οι δύο σύζυγοι επιθυμούσαν τη μοναχική ζωή.
Το 781 αποσύρθηκε σε μοναστήρι κοντά στο όρος της Σιγριανής και αργότερα ίδρυσε δική του μονή στο ίδιο μέρος, όπου ασχολήθηκε με την καλλιγραφία και τη συγγραφή· εκεί συνέταξε το ιστορικό του έργο, γνωστό ως «Χρονογραφία». Το 787 συμμετείχε στην Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας, που αποκατέστησε την τιμή των εικόνων.
Όταν αργότερα ο αυτοκράτορας Λέων Ε΄ ο Αρμένιος επιχείρησε να τον προσεταιριστεί στην εικονομαχία, ο Θεοφάνης αρνήθηκε, φυλακίστηκε και εξορίστηκε στη Σαμοθράκη, όπου πέθανε λίγο αργότερα, γύρω στο 815–818.