8ος–9ος αι.
Όσιος Θεοφύλακτος ο Ομολογητής, επίσκοπος Νικομηδείας
Επίσκοπος Νικομηδείας που υπερασπίστηκε τις ιερές εικόνες και εξορίστηκε από τον εικονομάχο αυτοκράτορα Λέοντα Ε΄, πεθαίνοντας στην εξορία (περ. 840–845).
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Θεοφύλακτος καταγόταν από την Ανατολή και ήλθε στην Κωνσταντινούπολη για σπουδές, όπου απέκτησε φήμη σοφού και συνδέθηκε φιλικά με τον μετέπειτα πατριάρχη Ταράσιο. Γύρω στο 800 έγινε επίσκοπος Νικομήδειας.
Ως επίσκοπος διακρίθηκε για το φιλανθρωπικό του έργο: έχτισε ναούς, νοσοκομείο, γηροκομεία και πτωχοκομεία, φρόντιζε ορφανά και χήρες και περιποιόταν ο ίδιος τους αρρώστους.
Όταν ο εικονομάχος αυτοκράτορας Λέων Ε' στράφηκε κατά των εικόνων, ο Θεοφύλακτος τον αντιμετώπισε με παρρησία και εξορίστηκε στο Στρόβιλο, όπου έμεινε τριάντα χρόνια ως τον θάνατό του το 840.