15ος–16ος αιώνας
Όσιος Θεόφιλος ο Αγιορείτης
Αγιορείτης μοναχός από τη Ζίχνη (περ. 1460–1548) και αντιγραφέας χειρογράφων στη μονή Ιβήρων, που αρνήθηκε να γίνει μητροπολίτης Θεσσαλονίκης· λέγεται Μυροβλύτης επειδή το λείψανό του ανέβλυζε μύρο.
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Θεόφιλος γεννήθηκε στη Ζίχνη της Μακεδονίας γύρω στο 1460 και έγινε μοναχός και ιερέας, περιοδεύοντας για να διδάξει τον λόγο του Θεού. Συνδέθηκε πνευματικά με τον άγιο Νήφωνα, πρώην πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, και το 1511 εγκαταστάθηκε στη μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους, όπου έγινε γνωστός αντιγραφέας χειρογράφων· περίπου τριάντα έργα του σώζονται ακόμη στη βιβλιοθήκη της μονής.
Όταν ο πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Θεόκλητος θέλησε να τον χειροτονήσει μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, ο Θεόφιλος αρνήθηκε την τιμή, παρίστανε ασθένεια και αποσύρθηκε το 1522 σε ασκητική ζωή στις Καρυές και αργότερα στην Καψάλα, αφοσιωμένος στη νοερά προσευχή. Μετά τον θάνατό του το λείψανό του άρχισε να αναβλύζει μύρο, γι' αυτό και ονομάστηκε Μυροβλύτης· το χέρι του φυλάσσεται μέχρι σήμερα στη μονή Παντοκράτορος.